Esta é unha das conclusións de destacados enxeñeiros nacionais e internacionais expertos en sistemas costeiros durante unha e que culmina coa imposición da medalla de honor desta a Robert Dalrymple, profesor de enxeñaría da Universidade americana Johns Hopkins.
Os enxeñeiros sosteñen que a costa española se encontra desprotexida fronte a dous fenómenos que se aveciñan a consecuencia do quentamento, a subida do nivel do mar e unha maior intensidade nas tormentas; como o están tamén a dos países de América Latina e dos Estados Unidos.
No caso de España existen tres grandes problemas que, de non resolverse, implicarán un significativo desembolso do erario para paliar as consecuencias, explica o catedrático de Enxeñaría da Universidade de Granada e director do Grupo de Dinámica de Fluxos Ambientais e do Centro Andaluz de Medio Ambiente (CEAMA), Miguel Ángel Losada.
«En España esperamos que suba o nivel do mar (de acordo con datos, non hipóteses, insiste); temos o 75 por cento do primeiro quilómetro da franxa costeira ocupado fronte a ese problema e carecemos do principal elemento de protección da costa que son os sedimentos dos ríos», sinala.
Esas areas van quedando atrapadas nas represas que marcan os ríos, e en moitos casos, como nas de Andalucía, coñecidas ben polo profesor Losada, están colmatadas por eses sedimentos ata en dous terzos da súa capacidade.
A situación ten remedio pero sempre e cando os gobernos nacionais e locais e a sociedade «recoñezan que na costa hai un problema serio que a longo prazo pode ter consecuencias dramáticas para o país».
Losada pon como exemplo desa situación as cantidades que o Goberno achegou o pasado ano para paliar as consecuencias das tormentas no Cantábrico: «aquilo financiouse como un accidente e non o é, forma parte dunha conduta propia do sistema costeiro, o problema é que a costa non está preparada».
Lei de costas
Sostén, ademais, que a Lei de costas promovida polo actual Executivo «non serve para afrontar os desafíos que ten a costa en tanto que non recoñece os seus problemas actuais e futuros».
«A lei non fala de algo tan esencial como o balance de sedimentos, que é un dos problemas máis graves que temos, porque sen sedimentos, e se sobe o nivel do mar tamén, temos a costa totalmente desprotexida. Ademais de regular a parte económica da costa, esa lei tiña que regular a parte territorial».
Un exemplo de que previr é máis barato que curar ofréceo o profesor Dalrymple no caso do furacán Katrina, que devastou Nova Orleans en 2005: se o Goberno americano investise uns poucos millóns en infraestrutura para evitar esas inundacións aforraría os catorce mil billóns que tivo que pagar despois.
O problema de que os ríos cheguen sen area ao mar deixando a costa desprotexida é común a México e á maioría dos países de América Latina, destaca o investigador do Instituto de Enxeñaría da Universidade Nacional Autónoma de México (UNAM) Rodolfo Silva, para quen este desatino é froito de que «as leis estean feitas por avogados e non incorporen o coñecemento científico».
Nesa liña, María José Polo, enxeñeira hidráulica na Universidade de Córdoba apunta a que a clave está tamén nunha boa xestión dos ríos por parte dos gobernantes que deben garantir que o aforro de auga obtido coa modernización agrícola vaia ao río en lugar da plantar máis campos de cultivo. EFEverde
